भेरी प्राविधिकमा पढ्दा–पढ्दै रोजगारी

नेपालगन्ज– हातमा डिग्रीको प्रमाणपत्र बोकेर जागिरको खोजीमा भौंतारिनु आजका अधिकांश नेपाली युवाको बाध्यता र नियति नै बनिसकेको छ । तर, यही भीडभन्दा निकै फरक र उत्साही छन्, बाँकेको नेपालगञ्जस्थित भेरी प्राविधिक शिक्षालयका विद्यार्थीहरू । उनीहरूलाई पढाइ सकिएपछि "अब के गर्ने?" भन्ने चिन्ता छैन, बरु पढ्दा–पढ्दै उद्योग र बजारबाट रोजगारीका आकर्षक अफरहरू आउने गरेका छन् ।

प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद् (सिटिईभिटी) बाट सम्बन्धन प्राप्त यो शिक्षालय पश्चिम नेपालकै प्राविधिक शिक्षाको भरपर्दो केन्द्र बनेको छ । यहाँ बाँके र बर्दियाका मात्र होइन, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका विकट पहाडी जिल्लाका युवाहरूको समेत ठूलो आकर्षण छ ।

माग धेरै, जनशक्ति थोरै

विशेषगरी औद्योगिक कोरिडोरका रूपमा विकास भइरहेको यस क्षेत्रका उद्योगहरूका लागि भेरी प्राविधिक शिक्षालय जनशक्ति आपूर्ति गर्ने मुख्य स्रोत बनेको छ । बजारमा यहाँका विद्यार्थीको माग यति उच्च छ कि शिक्षालयले मागअनुसार जनशक्ति पुर्‍याउनै सकेको छैन ।

शिक्षालयका प्रिन्सिपल आशा कुमारी श्रेष्ठ भन्नुहुन्छ:

"भेरी प्राविधिक शिक्षालयको सबैभन्दा बलियो पक्ष भनेकै यसको 'रोजगारमुखी' शिक्षा हो । यहाँबाट उत्पादित जनशक्ति बेरोजगार बस्नु पर्दैन । उद्योगहरूले मागेजति जनशक्ति हामीले उपलब्ध गराउनै सकेका छैनौँ । हाम्रा विद्यार्थीहरूले कोर्ष पूरा नहुँदै रोजगारीका अवसरहरू पाउँछन् ।"

विविध विधा, उत्साहजनक आकर्षण

सिटिईभिटीको मापदण्ड अनुसार भर्ना र छात्रवृत्ति वितरण हुने यस शिक्षालयमा डिप्लोमा र प्रि–डिप्लोमा दुवै तहमा विद्यार्थीहरूको सङ्ख्या उत्साहजनक छ । शिक्षालयले बजारको आवश्यकतालाई बुझेर विभिन्न प्राविधिक विधाहरूमा अध्यापन गराइरहेको छ:

• डिप्लोमा तह: इलेक्ट्रिकल, मेकानिकल, सिभिल, फार्मेसी, र रेडियोग्राफी ।

• प्रि–डिप्लोमा तह: इलेक्ट्रिकल, मेकानिकल, सिभिल, इलेक्ट्रोनिक, अटोमोवाइल, रेफ एण्ड एसी (Refrigeration & AC), र सेक्रेटियल कोर्ष ।

चार वर्षको विद्यार्थी तथ्याङ्क: महिला आकर्षण बढ्दो

विगत चार वर्षको भर्ना विवरणलाई हेर्दा प्राविधिक शिक्षामा महिलाहरूको सहभागिता पनि बिस्तारै बलियो बन्दै गएको देखिन्छ । विशेषगरी डिप्लोमा तहमा महिला विद्यार्थीको सङ्ख्या वर्षेनी बढ्दो क्रममा छ ।

१. डिप्लोमा तह (चार वर्षको विवरण):

२. प्रि–डिप्लोमा तह (चार वर्षको विवरण):

सफलताका बीच पूर्वाधारको सास्ती

शिक्षालयले बजारको माग अनुसार नयाँ–नयाँ कार्यक्रम र कोर्षहरू त थप्दै लगेको छ, तर एउटा तीतो यथार्थ के छ भने यी कार्यक्रमलाई धान्ने भौतिक पूर्वाधार र स्रोत–साधन भने वर्षौंदेखि थपिएका छैनन् । यहीँनिर शिक्षालयले ठूलो व्यवस्थापकीय चुनौतीको सामना गर्नु परिरहेको छ ।

"शिक्षालयमा कार्यक्रमहरू थपिए पनि भौतिक पूर्वाधार र स्रोत–साधन नथपिएका कारण व्यवस्थापनमा चुनौती थपिँदै गएको छ," प्रिन्सिपल श्रेष्ठले आफ्नो बाध्यता सुनाउँदै भन्नुभयो, "पुराना कक्षाकोठा, सीमित प्रयोगात्मक प्रयोगशाला (ल्याब) र आवश्यक प्राविधिक सामग्रीको अभावका बीच पनि हामीले गुणस्तर कायम राख्न सङ्घर्ष गरिरहनु परेको छ ।"

सीमित स्रोत-साधन र पुराना भौतिक संरचनाका बाबजुद भेरी प्राविधिक शिक्षालयले देशको बेरोजगारी समस्या समाधानमा जुन गुनिलो योगदान पुर्‍याइरहेको छ, त्यो प्रशंसनीय छ । यदि राज्य र सरोकारवाला निकायले समयमै यसको भौतिक पूर्वाधार र अत्याधुनिक प्रयोगशाला निर्माणमा ध्यान दिने हो भने, यस शिक्षालयले अझ धेरै दक्ष जनशक्ति उत्पादन गरेर देशको औद्योगिक विकासमा कोशेढुङ्गा साबित हुने निश्चित छ ।